FAQ

Właściwość komornika zależy przede wszystkim od rodzaju prowadzonej egzekucji i miejsca zamieszkania lub siedziby dłużnika, a w niektórych przypadkach także od położenia jego majątku. 

Rewir komorniczy odpowiada obszarowi właściwości sądu rejonowego, przy którym działa komornik. Szczególne zasady obowiązują m. in. przy egzekucji z nieruchomości – prowadzi ją komornik działający przy sądzie, w którego okręgu znajduje się nieruchomość. 

Aktualny wykaz komorników i ich rewirów prowadzi Ministerstwo Sprawiedliwości: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/znajdz-komornika-sadowego. 

Tak, w wielu sprawach wierzyciel może skorzystać z prawa wyboru komornika (na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych), ale wybór nie jest całkowicie dowolny. 

Co do zasady można wybrać komornika działającego na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się kancelaria komornika właściwego dla danej sprawy, w przypadkach określonych w art. art. 3 ust. 3 pkt 1–2a ustawy o komornikach sądowych.  Wierzyciel korzystający z tego uprawnienia składa wraz z wnioskiem pisemne oświadczenie o wyborze komornika.

Prawo wyboru nie obejmuje jednak egzekucji z nieruchomości, wydania nieruchomości, opróżnienia lokalu czy doręczenia korespondencji na zlecenie sądu. 

Nie zawsze – w określonych przez prawo przypadkach komornik może prowadzić egzekucję także poza swoim rewirem. 

Co do zasady komornik działa na obszarze rewiru odpowiadającego właściwości sądu rejonowego, przy którym działa. Jeżeli jednak wierzycielowi przysługuje prawo wyboru komornika i chce on z niego skorzystać, wybrany komornik może wykonywać czynności poza swoim rewirem, w granicach określonych ustawą. 

Nie dotyczy to natomiast spraw, w których właściwość miejscowa jest obowiązkowa, czyli przede wszystkim przy egzekucji z nieruchomości.

Wierzyciel może wybrać komornika spoza właściwego rewiru, jeżeli dana sprawa podlega ustawowemu prawu wyboru komornika. Należą do nich następujące rodzaje spraw: 

• wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz zabezpieczenie roszczeń, w tym europejskich nakazów zabezpieczenia na rachunku bankowym, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w KPC;
• wykonywanie innych tytułów wykonawczych i tytułów egzekucyjnych, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez zaopatrywania ich w klauzulę wykonalności; 
• wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu środka dowodowego i postanowień nakazujących wydanie środka dowodowego w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej.

Wybrana kancelaria musi w dodatku znajdować się na obszarze właściwości odpowiedniego sądu apelacyjnego. 

Komornik może udzielać informacji przez telefon tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zachowanie poufności i odpowiednia weryfikacja osoby kontaktującej się z kancelarią. 

Komornik ma obowiązek zachowania w tajemnicy okoliczności sprawy, dlatego nie wszystkie informacje o postępowaniu mogą zostać przekazane telefonicznie. Strona postępowania ma natomiast prawo uzyskać informacje o stanie swojej sprawy i dostęp do jej akt na zasadach określonych przepisami.

Podstawę i przyczynę prowadzonej egzekucji można ustalić na podstawie zawiadomienia o wszczęciu egzekucji i tytułu wykonawczego. Przy pierwszej czynności egzekucyjnej dłużnik otrzymuje informację m.in. o treści tytułu wykonawczego i sposobie prowadzenia egzekucji. W razie wątpliwości można zwrócić się do kancelarii prowadzącej sprawę i poprosić o wyjaśnienie jej aktualnego stanu.

Nie istnieje jedna ogólnodostępna baza, w której można sprawdzić wszystkie zajęcia komornicze dotyczące danej osoby. Informacji należy szukać przede wszystkim w korespondencji otrzymanej od komornika. W zależności od przedmiotu egzekucji informację o zajęciu może posiadać również bank, pracodawca lub inny podmiot, do którego komornik skierował zajęcie. Strona postępowania może też zwrócić się do prowadzącej sprawę kancelarii o informację o stanie egzekucji.

Dane komornika prowadzącego egzekucję znajdują się przede wszystkim w zawiadomieniach i innych pismach dotyczących postępowania. Jeśli zajęto rachunek bankowy lub wynagrodzenie, informacji o organie prowadzącym egzekucję można również szukać odpowiednio w banku albo u pracodawcy. Po ustaleniu nazwiska komornika dane i adres kancelarii można zweryfikować w oficjalnym wykazie komorników prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Tak. Zakończenie postępowania egzekucyjnego jest formalnie stwierdzane przez komornika w postanowieniu o umorzeniu albo zakończeniu postępowania, w którym rozstrzygana jest również kwestia kosztów egzekucji.

Po zakończeniu postępowania komornik uchyla dokonane zajęcia, np. rachunku bankowego lub wynagrodzenia za pracę. O uchyleniu zajęcia zawiadamiany jest również podmiot, którego ono dotyczy, np. bank lub pracodawca.

Tak, kilku komorników może zająć to samo wynagrodzenie, ale liczba zajęć nie zwiększa dopuszczalnych potrąceń. Limity dotyczą łącznej kwoty potrąceń.

Przy długach innych niż alimenty można co do zasady potrącić maksymalnie 50% wynagrodzenia netto, przy czym pracownikowi trzeba pozostawić kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu po ustawowych odliczeniach. Dla osoby zatrudnionej na część etatu kwota chroniona jest proporcjonalnie niższa.

Przy egzekucji alimentów można co do zasady potrącić do 60% wynagrodzenia i nie obowiązuje ochrona kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Zasady potrąceń reguluje zasadniczo Kodeks pracy w art. 87-91.

Gdy kilku komorników zajmie tę samą pensję, dalszą egzekucję przejmuje jeden komornik, ustalony zgodnie z przepisami regulującymi zbiegi egzekucji tj. art. 773 i nast. k.p.c.

Tak, zajęcie konta bankowego przez komornika może nastąpić przed otrzymaniem pisma przez dłużnika. Jest skuteczne po doręczeniu zawiadomienia bankowi. Komornik ma również obowiązek zawiadomić dłużnika o zajęciu. 

Zajęcie bank otrzymuje w formie elektronicznej przez dedykowany system OGNIVO służący komunikacji komorników z bankami. Strony postępowania zawiadamiane są przez komornika o zajęciu pismem wysyłanym tradycyjnym listem poleconym. Takie doręczenie trwa zazwyczaj kilka dni.

Wyjątkiem jest sytuacja kiedy adresat posiada adres doręczeń elektronicznych, wówczas zawiadomienie o zajęciu wpływa na skrzynkę e-doręczeń zazwyczaj tego samego dnia, kiedy zostało wysłane.

Osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, posiadające skrzynkę adres doręczeń elektronicznych, będą otrzymywały korespondencję na ten adres dopiero po zgłoszeniu komornikowi takiego żądania.

Co do zasady nie – rodzice, dzieci czy rodzeństwo nie odpowiadają za długi dłużnika tylko dlatego, że są jego rodziną lub wspólnie z nim mieszkają. Egzekucja z ich majątku wymaga odrębnej podstawy prawnej, np. gdy sami odpowiadają za zobowiązanie i wierzyciel uzyskał przeciwko nim tytuł wykonawczy. 

Szczególne zasady dotyczą małżonków: w określonych prawem przypadkach egzekucja może objąć ich majątek wspólny. Sam fakt pozostawania w małżeństwie nie uprawnia jednak komornika do egzekucji długu jednego małżonka z majątku osobistego drugiego, np. mieszkania nabytego przez niego przed ślubem. Odrębne zasady dotyczą egzekucji z majątku wspólnego małżonków.

Jeśli zajęto rzecz należącą do członka rodziny, powinien on przedstawić dokumenty potwierdzające własność i zażądać jej zwolnienia. Jeśli zajęcie nie zostanie uchylone, może wystąpić do sądu z powództwem o zwolnienie rzeczy od egzekucji (co do zasady w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o naruszeniu swojego prawa).

Egzekucja może obejmować wynagrodzenie, wierzytelność z rachunków bankowych, ruchomości, nieruchomości, wierzytelności i inne prawa majątkowe dłużnika. Obowiązują ustawowe ograniczenia i wyłączenia.

Chronione są m.in. określone świadczenia i niezbędne przedmioty codziennego użytku. Egzekucji nie podlegają np. świadczenie 800+, świadczenia alimentacyjne otrzymywane przez dłużnika, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zasiłki rodzinne, świadczenia z pomocy społecznej. Katalog wyłączeń spod egzekucji znajduje się w art. 829-839 k.p.c.

Zbieg następuje, gdy kilku komorników zajmie ten sam składnik majątku dłużnika, np. wynagrodzenie lub rachunek bankowy. 

Zgodnie z art. 773 i nast. k.p.c. dalszą egzekucję przejmuje jeden komornik, w pierwszej kolejności ten, który jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika lub położenie zajętego majątku, zależnie od rodzaju egzekucji. Jeśli warunek ten spełnia kilku komorników albo nie spełnia go żaden z nich, sprawę przejmuje komornik, który pierwszy wszczął egzekucję.

Tak, upływ 10 lat od powstania długu nie przesądza o jego przedawnieniu.

Roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawniają się zasadniczo po 6 latach, a świadczenia okresowe należne w przyszłości – po 3 latach.

Wszczęcie egzekucji może przerwać jednak przedawnienie, które nie biegnie na nowo do zakończenia postępowania. Ocena wymaga sprawdzenia wcześniejszych czynności i ewentualnych przepisów przejściowych.

Gdy egzekucja jest bezskuteczna, wierzyciel może wskazać komornikowi dodatkowe składniki majątku dłużnika lub zlecić ich poszukiwanie.

Warto najpierw ustalić, jakie czynności już przeprowadzono i dlaczego nie przyniosły rezultatu. Pomocne mogą być informacje o pracodawcy dłużnika, jego nieruchomościach lub przysługujących mu wierzytelnościach. Możliwe jest również złożenie do sądu wniosku o wyjawienie majątku, jeśli spełnione są ustawowe warunki. Polega ono na zobowiązaniu dłużnika do przedstawienia wykazu majątku i złożenia przyrzeczenia, że podane informacje są prawdziwe i zupełne.

Postępowanie kończy się po wyegzekwowaniu całej należności, w tym odsetek i rozliczeniu kosztów albo wskutek umorzenia.

Do umorzenia może dojść między innymi wtedy, gdy egzekucja jest bezskuteczna lub wierzyciel złoży odpowiedni wniosek, np. po otrzymaniu zapłaty bezpośrednio od dłużnika. Komornik wydaje wówczas postanowienie o umorzeniu i rozstrzyga o kosztach postępowania. 

Samo zawieszenie oznacza natomiast jedynie przerwę w prowadzeniu egzekucji, tzn. postępowanie nadal trwa i może zostać podjęte po ustaniu przyczyny zawieszenia.

Jeśli nie uda się ustalić majątku, z którego można skutecznie prowadzić egzekucję, postępowanie może zostać umorzone jako bezskuteczne. Dotyczy to sytuacji, gdy jest oczywiste, że egzekucja nie przyniesie kwoty wyższej niż jej koszty.

Wierzyciel może wskazać dodatkowe składniki majątku dłużnika lub zlecić komornikowi ich poszukiwanie. 

Jeśli nie ma podstaw do dalszego prowadzenia egzekucji, komornik wydaje postanowienie o umorzeniu. Nie oznacza to natomiast umorzenia długu. Wierzyciel może ponownie wystąpić o egzekucję, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, np. gdy dłużnik podejmie pracę lub nabędzie majątek.

Tak, bezskuteczne postępowanie nie wyklucza ponownej egzekucji.

Wierzyciel składa nowy wniosek z tytułem wykonawczym. Należy sprawdzić jednak, czy nie doszło do przedawnienia. Ponowna egzekucja może przynieść rezultat po poprawie sytuacji majątkowej dłużnika.